Sprint 2: Finance & Kopers

Sprint 2: Financiën & kopers

Met een marktperspectief werken aan betrouwbare CSC-credits met hoge integriteit

Amsterdam, 3 juli 2023 Tussentijds sprintrapport

Het grote plaatje

Construction Stored Carbon (CSC) is fundamenteel voor het creëren van koolstofverwijderingscertificaten die koolstofopslag in de gebouwde omgeving belonen en dienen als transitiefinanciering voor de bouwsector. Gezien de uitdagingen die worden beschreven in het vorige sprintrapport, is de behoefte van de sector aan CSC-certificaten overduidelijk. Toch is de introductie van een nieuwe certificatenklasse op de Voluntary Carbon Market (VCM) – en meer specifiek op de markt voor koolstofverwijderingscertificaten – geen eenvoudige opgave. Om de functionaliteit en betrouwbaarheid van CSC-certificaten te waarborgen, moeten marktpartijen zoals kopers en toezichthoudende instanties worden betrokken bij het ontwikkelingsproces. Daarnaast moeten we de voordelen en tekortkomingen van CSC-certificaten, in vergelijking met andere klassen koolstofverwijderingscertificaten, transparant communiceren naar deze partijen.

Zoals de International Emissions Trading Association (IETA) beschrijft, is de VCM een ‘bottom-up’ marktinitiatief dat bedoeld is om een geloofwaardige manier te bieden om reducties en verwijderingen van broeikasgassen (BKG) te certificeren, buiten elke verplichte klimaatactie om. Private en publieke organisaties vertrouwen op de VCM om hun resterende, onvermijdbare uitstoot te compenseren – een essentieel onderdeel van Corporate Social Responsibility (CSR). 

De VCM groeit exponentieel: in 2021 bereikte de markt een omvang van $2 miljard, met een verwachte groei naar minstens $10 miljard in 2030. Recente kritiek (onder andere van de Guardian) op koolstofcredits voor emissiereductie of -preventie heeft echter geleid tot een afgenomen vertrouwen in de VCM. Als reactie op deze kritiek is een markt voor koolstofverwijderingscredits ontstaan: credits die uitsluitend tastbare, langdurige koolstofopslag kwantificeren en belonen. Deze ontwikkeling wordt ondersteund door de Europese Commissie (EC), die het belang van koolstofverwijdering heeft benadrukt:

“De EU heeft zich gecommitteerd aan het bereiken van klimaatneutraliteit in 2050, om een leefbare toekomst op ons continent en onze planeet te waarborgen. De eerste en meest urgente prioriteit is de reductie van broeikasgasemissies (BKG) van de EU. Tegelijkertijd moet de EU resterende emissies die niet geëlimineerd kunnen worden compenseren, door koolstofverwijdering op te schalen, oftewel door kooldioxide (CO₂) uit de atmosfeer te verwijderen.” 

Daarnaast heeft de EC een raamwerk voorgesteld voor de certificering van koolstofverwijdering, om de integriteit en betrouwbaarheid van koolstofverwijdering te waarborgen. Dit raamwerk is fundamenteel voor onze interventie: zonder een onafhankelijk uitgegeven en geverifieerd certificaat kunnen er geen credits worden uitgegeven voor een koolstofverwijderingsactiviteit. Lees voor meer informatie over het EC-certificeringsraamwerk onze Sprint 3- en Sprint 4-rapporten. 

Sinds de controverse rond emissiereductie en -preventie is koolstofverwijdering in opmars. Het open-source platform cdr.fyi volgt de verkoop van koolstofverwijderingscredits en laat zien dat op het moment van schrijven 4 miljoen ton CO₂ is aangekocht, waarvan ongeveer 3 miljoen ton sinds maart 2023. Het platform laat echter ook zien dat de prijs van deze credits sterk fluctueert en vooral afhangt van de gebruikte verwijderingsmethode. Dit onderstreept de noodzaak van effectieve communicatie over de kenmerken van verwijderingsactiviteiten in de CSC-klasse en transparante prijsvorming. Richtinggevende voorbeelden van prijsvorming zijn onder andere recente aankopen van koolstofverwijderingscredits (bijvoorbeeld door JPMorgan Chase en Microsoft), en overheidsprijsvorming (bijvoorbeeld door de Nederlandse provincie Utrecht (link in het Nederlands), die in haar besluitvormingskaders rekening houdt met een CO2e-prijs van €875 per ton). 

Doelen van Sprint 2

• Ontwikkel eenvoudige (visuele) middelen om de functionaliteit, (potentiële) voordelen en tekortkomingen van CSC-credits te communiceren;
• Betrek organisaties die deelnemen aan de VCM bij het ontwikkelingsproces van CSC-credits;
• Vind kopers voor ‘s werelds eerste CSC-credits, uitgegeven voor baanbrekende (pilot)projecten.
• Ontwikkel een aanpak voor transparante en eerlijke prijsvorming voor CSC-credits.

Resultaten van Sprint 2

• Markt voor koolstofopslag gelanceerd

Als eerste bouw- en ontwikkelbedrijf zette Ballast Nedam Development de baanbrekende stap om CO₂-opslag in haar woningbouwprojecten te verhandelen. Deze bouwprojecten maken gebruik van ‘biobased’ bouwmaterialen zoals hout, hennep en stro, die gedurende hun levensduur meer dan 100 jaar CO₂ opslaan. Door deze opslag een financiële waarde toe te kennen, kunnen klimaatpositieve projecten concurreren met vervuilende alternatieven zoals beton en staal, wat de vraag naar biobased materialen stimuleert en mogelijk de hele bouwsector transformeert.

Om biobased bouwen te vestigen als betrouwbare klimaatoplossing, nemen zij deel aan een onderzoeksproject van Climate Cleanup Foundation. Climate Cleanup certificeert en waardeert de opgeslagen CO₂ in biobased gebouwen volgens Europese en internationale richtlijnen. Alleen projecten met positieve effecten op biodiversiteit, gezondheid en circulariteit kunnen een CO₂-opslagcertificaat verkrijgen, wat inkomsten genereert door verkoop aan bedrijven en overheden.

Op 6 december 2023 maakten Ballast Nedam Development en Climate Cleanup Foundation hun samenwerking bekend, met de introductie van de handel in CO₂-opslag voor drie projecten. Het eerste project, het ‘Natuurhuis,’ is klimaatpositief: het legt meer CO₂ vast dan het hele bouwproces uitstoot. Binnenkort volgen ook projecten in Amsterdam zoals ‘Strandeiland’ en ‘Horizons’. Deze samenwerking opende de internationale markt voor CO₂-opslag in klimaatpositieve bouwprojecten.

Deze sprint loopt nog. Resultaten worden periodiek gedeeld. Wil je op de hoogte blijven? Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Meer weten

• The Evolving Voluntary Carbon Market: een paper van de leden van IETA
• Onderzoek van de Guardian naar de Verra-koolstofstandaard toont aan dat de meeste credits ‘spookcredits’ zijn en de opwarming van de aarde mogelijk verergeren
• Europese Commissie Vragen en antwoorden over EU-certificering van koolstofverwijdering
• Cdr.fyi, een door de gemeenschap gedreven initiatief voor transparantie en verantwoording in de koolstofverwijderingsmarkt
• JPMorgan Chase gaat $200 miljoen besteden aan koolstofdioxideverwijdering
• Microsoft gaat betalen om koolstof af te vangen bij het verbranden van hout
• CO₂-beprijzing in maatschappelijke kosten- en batenanalyses provincie Utrecht

Sprint 1: Ecosysteemvorming

Koplopers pakken de monetisatie-uitdaging van Construction Stored Carbon aan

Sprint 3: Certificeringsprotocol

Certificeringsprotocol voor het meten van Netto Koolstofverwijderingsvoordeel

Sprint 4: Institutionele afstemming

Informeren en verbinden met het opkomende beleidsveld op drie overheidsniveaus

Sprint 5: Pilotprojecten

Een catalogus van gecertificeerde koolstofopslagprojecten, met gedetailleerde informatie over geverifieerde initiatieven gericht op het opslaan van kooldioxide in gebouwen.

Doe mee!

Blijf op de hoogte van onze Construction Stored Carbon-interventies en draag bij.