Verslag · 16 juni 2026 · Rijkskwekerij, Baarn
Eén dag. Ruim 200 beleidsmakers, ondernemers, wetenschappers en financiers. Eén vraag: hoe schalen we natuurlijke koolstofvastlegging op, op een manier die werkt voor klimaat, natuur én samenleving?
Dit is wat de dag opleverde.
De opening
De dag opende met een boodschap uit Den Haag. Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Jaimi van Essen sprak de Top toe in een videoboodschap, en zette daarmee meteen de toon: natuur is geen kostenpost, maar klimaatinfrastructuur.
“Het ministerie van Landbouw is er trots op één van de grondleggers te zijn van de nationale aanpak biobased bouwen. Met koolstofcertificaten laten we zien dat we betrouwbaar meer koolstof kunnen vastleggen.”
Het verhaal van de dag
In zijn openingswoord draaide Climate Cleanup-directeur Sven Jense het frame om. Koolstof is meetbaar, en daardoor financierbaar. Maar het is een proxy. Waar het werkelijk om gaat is leven: dezelfde hectare die koolstof vastlegt, houdt ook water vast, herstelt de bodem, vermindert stikstof en geeft de regio werk. Eén beweging, vrijwel alle doelen tegelijk. De dag was opgedragen aan Marjan Minnesma, in de geest van: gewoon doen, en doorgaan.
“Koolstof is leven. Wij zijn leven. Door leven centraal te stellen gaat het weer groeien.”
En het is geen droom: het alternatief is al begonnen. Oncra, sinds januari juridisch op eigen benen, is het enige platform ter wereld dat uitsluitend natuurlijke, levende koolstofvastlegging certificeert, juist óók voor de kleinere regeneratieve ondernemers, zodat een voedselbos net zo goed meedoet.
Cijfers uit het open Oncra-register zoals gepresenteerd bij de opening, juni 2026. De actuele stand staat op registry.oncra.org.
De dag in beeld
Een dag van ontmoeting: in de kas, onder de bomen en tussen de lanen van de oude Rijkskwekerij.
De oogst
Drie keynotes vertelden samen één verhaal: de wetenschap zegt dat het moet (Tim van Hattum), de economie laat zien hoe het past (Irene van Staveren), en de transitiekunde laat zien dat het al gebeurt (Derk Loorbach). Daaruit, en uit de drie sporen, komen zes conclusies.
Natuurlijke klimaatoplossingen kunnen wereldwijd voor een derde bijdragen aan kosteneffectieve mitigatie. Die mismatch dichten is precies waarvoor deze dag bestond.
Keynote Tim van Hattum (WUR)
Tot we er zijn, is het crisis. Crises zijn de openingen; momentum komt vanzelf maar valt niet te voorspellen. “Dus het is nu.”
Keynote Derk Loorbach (DRIFT)
Te midden van alle marktkritiek staat de onderliggende praktijk recht overeind. Het regime verzet zich (“capture en backlash”), dus blijven we transitioneel werken: normatief, collectief, creatief, reflexief.
Keynote Derk Loorbach (DRIFT)
Zon en batterijen zijn de snelste, efficiëntste hefboom. Vastlegging financiert de transitie, met strikte certificering (permanentie, additionaliteit), niet als handel in uitstootrechten.
Keynote Irene van Staveren (Erasmus) en het marktspoor
In Nederland alleen al: natuurlijke koolstofvastlegging ~€31 mld per jaar, biodiversiteit €40 mld, waterkwaliteit €17 mld, stikstofreductie €15 mld, vermeden klimaatschade €7 mld, gezondheid €5 mld. Tot 2050 loopt de maatschappelijke waarde op tot €500 miljard.
Keynote Tim van Hattum (WUR) · New Economy
584.521 ton CO₂ gekwantificeerd, €1,1 miljoen naar boeren en bouwers, 140+ removers. De meet- en certificeringsinfrastructuur voor natuurlijke koolstofvastlegging in Nederland staat, en groeit.
Oncra-register, juni 2026
“Wie natuur blijft zien als kostenpost, mist dat zij zich ontwikkelt tot een nieuwe economische infrastructuur. Nederland kan hier internationaal voorop lopen.”
Drie keynotes, één verhaal
Wageningen University & Research
“Van code rood naar code groen”
De wetenschappelijke grond: natuur is onze belangrijkste klimaatbondgenoot. Van “kampioen maakbaarheid” naar “kampioen natuurlijkheid”: groen waar het kan, grijs waar het moet. NL2120 als hoopvol, integraal toekomstbeeld.
Bekijk de slides (PDF)Erasmus Universiteit Rotterdam / ISS
“Van extractie naar regeneratie”
De economie eronder. Reductie blijft de meest effectieve hefboom; koolstofvastlegging is een sterke “second-best”: als beloning voor het algemeen belang, met certificering onder strikte voorwaarden, niet als verhandelbare compensatie.
Bekijk de slides (PDF)DRIFT, Erasmus Universiteit Rotterdam
“Op naar de volgende crisis”
De beweging is al begonnen. We verlaten het fossiele systeem, of we willen of niet; removers zijn de voorlopers van het nieuwe systeem. Pas op voor regime-capture, en handel transitioneel: “blijf vooruitstruikelen.”
Bekijk de slides (PDF)Het programma
Ontvangst en koffie
Muzikale opening en welkom
Loes Lune · dagvoorzitter Josine Bakkes
Opening: “Het gaat om leven”
Sven Jense, Climate Cleanup
Keynote: Van code rood naar code groen
Tim van Hattum, WUR
Deelsessies, ronde 1
Lunch en netwerken
Keynote: Van extractie naar regeneratie
Irene van Staveren, Erasmus / ISS
Deelsessies, ronde 2, en de live podcast Ecosofie (Marnix Kluiters met Sven Jense)
Plenaire afsluiting en keynote: Op naar de volgende crisis
Derk Loorbach, DRIFT
Netwerkborrel op de Koolstofmarkt, met tientallen initiatieven
Walking dinner
De deelsessies
In twee rondes gingen deelnemers aan de slag langs drie sporen: beleid, markt en financiering, en biobased bouwen. Hieronder per spoor de kern, met alle slides en materialen om door te lezen.
BeleidInterprovinciale Koolstofcoalitie (IPKC) · moderator Zoë Red
Beleidsadviseurs van provincies, gemeenten en het ministerie inventariseerden wat er al loopt, waar de knelpunten zitten en wie welke rol pakt. De koers van de IPKC: “natuurlijk waar het kan, technisch waar het nodig is, en altijd in samenhang met emissiereductie”, met de Oxford Principles als waarborg tegen greenwashing. De provincie komt naar voren als de logische verbinder en regisseur tussen nationale ambitie en regionale uitvoering.
Marktmoderator Gijs Tolmeijer (Climate Cleanup en Oncra)
’s Ochtends vanuit de projecteigenaar (“hoe waardeer je vastlegging?”), ’s middags vanuit de koper (“waarom certificaten kopen?”). Twee fishbowls met onder meer BambooLogic, Regreener, Scature, Nationaal Groenfonds, Microsoft, Rabo Carbon Bank en Mobility Invest Group.
Bouwmoderator Sacha Brons (Climate Cleanup en Building Balance)
De bouw is zowel het probleem als de pomp: 37% van onze uitstoot komt van bouw en vastgoed, 11% van bouwmaterialen. Maar biobased bouwen kan dat omdraaien en koolstof opslaan in de gebouwde voorraad (“een Land-tot-Pand-pomp”). Met onder meer Jurriaan van Stigt (LEVS architecten) en het GREX/VEX-blok van Stratego Advies, Stadkwadraat en Alba Concepts.
PDFSlides bouwsessie 1PDFKoolstof in GREX en VEXPDFWoningconcepten 2026
Live opgenomen op de Top
Tijdens de tweede ronde nam Marnix Kluiters live een aflevering van de Ecosofie-podcast op met Sven Jense: niet beginnen bij het probleem, maar bij een doel, verdubbel het leven. Met vragen uit het publiek over decentralisatie, innerlijke revolutie en de vraag of stilte ons kan redden van klimaatverandering.
Luister de afleveringStemmen uit de opening
Stemmen uit wetenschap, landbouw, natuur, financiering en politiek deelden hun boodschap mee aan de opening van de Top.
Klimaatpositief
Climate Cleanup maakte de Nationale Top klimaatpositief. De dag stootte zo'n 2,4 ton CO₂ uit; we lieten 5 ton CO₂ opruimen, ruim het dubbele, door vijf regeneratieve removers in Land, Ocean, Rock en Construction. Elke ton is verifieerbaar in het open Oncra-register.
Wat we samen opbouwen
De Nationale Top is een volgende stap in een lange lijn van bijeenkomsten waarmee we de regeneratieve beweging in Nederland en daarbuiten verbinden.
2020
1500 mensen die samen verantwoordelijkheid nemen voor het opruimen van 1500 gigaton CO₂, gelanceerd met een talkshow gepresenteerd door Harm Edens.
Lees over de launch2023
Vier dagen over ocean, rock weathering, land en biobased bouwen: een radicaal positief plan om klimaat, stikstof en biodiversiteit tegelijk te keren.
Bekijk de summit2025
180 deelnemers, urgentie én optimisme: niet alleen ambities, maar ook wat er in de praktijk al kan. De directe voorloper van deze Nationale Top.
Lees het verslag2025
“How to fall in love with the future”: de jaarlijkse lezing over verbeeldingskracht en de regeneratieve toekomst.
Bekijk de lezingDoe mee
De Top was een begin. Het echte werk gebeurt daarna: in elke hectare, elk gebouw en elke beleidskeuze. Drie manieren om verder te bouwen:
Laat je natuurlijke koolstofvastlegging meten en certificeren, en maak je verhaal verifieerbaar. Kleine projecten doen net zo goed mee.
Naar het Oncra-registerRuim je restuitstoot op met verifieerbare vastlegging, en help de removers vooruitfinancieren. Direct via het register of via een broker.
Ruim je uitstoot opDit was de eerste Nationale Top. We bouwen door naar een nationaal platform voor natuurlijke koolstofvastlegging. Blijf op de hoogte en sluit je aan.
Sluit je aan bij Climate CleanupVragen, een idee of een samenwerking? Mail ons op top@climatecleanup.org. Dank aan iedereen die er was: beleidsmakers, ondernemers, wetenschappers en financiers. Samen zetten we natuur op de balans van Nederland.
Climate Cleanup organiseerde de Nationale Top samen met Oncra en zes provincies: Gelderland, Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en Drenthe. Mede mogelijk gemaakt door vooruitstrevende partners die samen werken aan klimaatoplossingen.
