Climate Cleanup

Haalt het planten van bomen CO₂ uit de lucht?

Ja, zolang de boom groeit en zolang hij blijft staan. Hoeveel, hangt af van de soort, de plek en de jaren. Hier lees je hoe de koolstof van een boom wordt geteld, wat bomen planten voor het klimaat laat werken en wat een koolstofcredit voor bomenaanplant moet bewijzen.

Het korte antwoord

Een boom neemt via zijn bladeren CO₂ op uit de lucht, houdt de koolstof vast en geeft zuurstof af. De koolstof belandt in stam, takken en wortels, en deels in de bodem eromheen. Ongeveer de helft van het drooggewicht van hout is koolstof (IPCC Guidelines, Volume 4).

Een groeiende boom haalt dus CO₂ uit de lucht. Maar de koolstof telt pas voor het klimaat als drie dingen kloppen: de boom overleeft, de koolstof blijft tientallen jaren vastliggen, en de boom zou daar niet toch al zijn gegroeid.

DE METHODE

Hoeveel CO₂ neemt een boom op?

Eén getal bestaat niet. Een jonge boom legt per jaar maar weinig koolstof vast, een krachtige boom in de bloei van zijn leven veel meer, en een oude boom groeit weer langzaam. Soort, bodem, water en klimaat veranderen het resultaat vele malen. Daarom zegt een cijfer "per boom" weinig zonder de methode erachter. Zo tellen bosbouwers en koolstofstandaarden:

1. Meet de boom. De diameter van de stam op 1,3 m hoogte, en vaak ook de hoogte van de boom.
2. Schat het drooggewicht. Een gepubliceerde formule voor die soort, een allometrische vergelijking, zet diameter en hoogte om in het drooggewicht van stam, takken en bladeren. De wortels komen erbij via een wortel-spruitverhouding.
3. Neem het koolstofaandeel. Vermenigvuldig met de koolstoffractie van droog hout. De IPCC-standaardwaarde is 0,47.
4. Reken koolstof om naar CO₂. Vermenigvuldig met 44/12, ongeveer 3,67, omdat een molecuul CO₂ zoveel zwaarder is dan het koolstofatoom erin.
5. Tel de verandering. Doe hetzelfde een paar jaar later. Het verschil is wat de boom heeft opgenomen. Een project trekt daar vervolgens af wat het land zonder de aanplant zou hebben vastgehouden.

Een rekenvoorbeeld. Stel dat de formule een boom, wortels inbegrepen, op 1.000 kg drooggewicht zet. Dat bevat ongeveer 470 kg koolstof (1.000 × 0,47), oftewel ongeveer 1.720 kg CO₂ (470 × 3,67) die de boom tot nu toe uit de lucht heeft gehaald.

Wat bomen planten voor het klimaat laat werken

De juiste plek. Bomen horen waar bos de natuurlijke begroeiing is. Geplant op veen, nat grasland of soortenrijk weiland kunnen ze bodemkoolstof vrijmaken waarvoor het tientallen jaren duurt om die terug te winnen, of meer dan ze ooit opslaan (Friggens et al., 2020), en ze kosten biodiversiteit.
De juiste bomen. Gemengd, inheems bos dat oud mag worden, houdt over tijd veel meer koolstof vast dan een plantage die om de paar decennia wordt geoogst (Lewis et al., Nature, 2019). Waar zaadbomen dichtbij staan, kan bos zichzelf laten terugkomen minder kosten dan planten en brengt het de lokale biodiversiteit beter terug (Cook-Patton et al., Nature, 2020).
Overleving en zorg. Een geplant zaailing is een belofte, geen verwijdering. Wat telt is de boom die na tien, twintig, vijftig jaar nog groeit.
Permanentie. Brand, droogte, plagen en kap brengen de koolstof terug in de lucht. Een geloofwaardig project monitort jarenlang en houdt een reserve aan voor verliezen.
Tijd. Het grootste deel van de koolstof wordt opgenomen in de decennia na het planten. Bomen die nu worden geplant helpen het meest in de tweede helft van deze eeuw.

Bomen planten kan het verminderen van uitstoot niet vervangen. Het hoort bij de tweede helft van de klimaatoplossing: koolstof terughalen.

CREDITS

Koolstofcredits voor bomen planten

Een koolstofcredit, of certificaat, staat voor één ton CO₂ die uit de lucht is gehaald. Bij bomen moet een goed certificaat dit aantonen:

Het is gemeten, niet alleen berekend. Sommige credits worden vooraf verkocht, op basis van wat de bomen in de toekomst naar verwachting opnemen. Andere worden uitgegeven nadat de koolstof is gemeten. Vraag welke je koopt.
Het is additioneel. Zonder het project waren de bomen niet geplant of behouden.
Het is beschermd tegen verlies. Er is monitoring, een buffer voor brand of kap, en iemand die verantwoordelijk is als de koolstof verloren gaat.
Het wordt één keer geteld. Het staat in een openbaar register, zodat dezelfde ton niet twee keer kan worden verkocht.

De nieuwe Europese CRCF-verordening stelt dezelfde vragen aan koolstoflandbouw, inclusief bossen en agroforestry.

Climate Cleanup verkoopt geen bomen en plant ze ook niet voor je. Wij startten Oncra, dat natuurgebaseerde koolstofverwijdering certificeert op land, op zee, in gesteente en in gebouwen. Elk certificaat staat voor één ton verwijderde CO₂, berekend uit metingen ter plaatse en vermeld in een openbaar register. Wil je echte verwijdering financieren, kijk dan daar.

Verdiep je

Bomen zijn een van de vele manieren waarop de natuur koolstof terughaalt. Bekijk het hele plaatje.

Meer van dit werk in je inbox

Af en toe een update van wat we opleverden, leerden of binnenkort proberen. Op elk moment uit te schrijven.

Bomen planten en koolstof: hoe de koolstof van een boom wordt geteld · Climate Cleanup